ਵਿਦੇਸ਼
ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਪਵਨ
ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਮਿਸ਼ਨ
- ਮੋਹੰਮਦ ਅਮਾਰ ਖਾਨ
ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਮਿਸ਼ਨ



ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਲੋਂ ਘਿਰਿਆ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅੱਜ ਜਿੰਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ 31 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਘਰੇਲੂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜਮਾਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਵਿਦਰੋਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਫੌਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਪਵਨ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ।

11 ਅਕਤੂਬਰ, 1987 ਨੂੰ ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਕਾਰਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਚੁੱਕਣਾ ਪਿਆ।
----------
ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਫਨਾ ਦੀ ਉਹ ਰਾਤ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭੁਲਾਏ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ। ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 40 ਭਾਰਤੀ ਕਮਾਂਡੋ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
----------
ਜਾਣੋ ਆਖਿਰ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕੀ ਸੀ :

ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਵੱਸੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਲਿੱਟੇ' ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੰਗਠਨ ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਲਾਲੀ ਹੈ। ਪਲਾਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਸ ਕੀਪਿੰਗ ਫੋਰਸ (IPKF) ਦਾ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਹ ਆਰਮੀ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਜਾਫਨਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਜਾਫਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਟਾਈਗਰਸ ਆਫ ਤਮਿਲ ਈਲਮ (LTTE) ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਫਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਕਿ 11 ਅਕਤੂਬਰ, 1987 ਨੂੰ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਪਵਨ' ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
----------
ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ 6 ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਹੀ 35 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।
----------
ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੋਂ ਇਨਪੁੱਟ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ 120 ਕਮਾਂਡੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸਨ।

ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਕਅੱਪ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 13ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਦੇ 60 ਜਵਾਨ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਜਾਫਨਾ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਤੇਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ ਗਿਆ।

ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਮਾਂਡੋ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਜਾਫਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਿਣਕ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਲੜਾਕੂਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਸਿਗਨਲ ਫੜ ਲਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਖੁਫੀਆ ਸਿਗਨਲ ਨੂੰ ਡਿਕੋਡ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਹੁਣ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓਂ ਹੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਫਰਕ ਬਸ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕਮਾਂਡੋ ਅਲੱਗ ਰਣਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
----------
ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੇ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਸਨਾਈਪਰਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
----------
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿੱਟੇ ਨੇ ਰਾਤੋਂ-ਰਾਤ ਜਾਫਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਲੜਾਕੇ ਬੈਚੇਨੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਭਿਣਕ ਨਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਫੌਜ ਨੂੰ।

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ 40 ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਾਫਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਘਾਤ ਲਗਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਲੜਾਕੂਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਮਾਂਡੋ ਕੁੱਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਸ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਲਈ ਦੂਜੀ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਜਦੋਂ ਅਗਲਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਬੈਚ ਨੂੰ ਉਤਾਰਣ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਡ੍ਰੌਪ ਜ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਬਾਕੀ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਬੇਸਕੈਂਪ ਮੁੜ ਗਿਆ।

ਉਥੇ ਹੀ ਜੋ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਖੂੰਖਾਰ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੇ ਕਈ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਬੈਕਅੱਪ ਨਾ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਫਨਾ ਦੀ ਉਹ ਰਾਤ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭੁਲਾਏ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ। ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 40 ਭਾਰਤੀ ਕਮਾਂਡੋ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਲਿੱਟੇ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲਾ ਬੈਚ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇਗਾ, ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੁਖਤਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਲਿੱਟੇ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸੀ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ੀਨਗਨ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਣਾ।

ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਇਆ, ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਗਨ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੇ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਸਨਾਈਪਰਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
----------
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਕਾਰਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਚੁੱਕਣਾ ਪਿਆ।
----------
ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ 6 ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਹੀ 35 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਪਵਨ' ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਮਿਸ਼ਨ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾਉਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਿਆ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਲਿੱਟੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੌਖਲਾਏ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
 

----------


 
(ਮੋਹੰਮਦ ਅਮਾਰ ਖਾਨ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਰ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ।)

 

Disclaimer : PunjabToday.net and other platforms of the Punjab Today group strive to include views and opinions from across the entire spectrum, but by no means do we agree with everything we publish. Our efforts and editorial choices consistently underscore our authors' right to the freedom of speech. However, it should be clear to all readers that individual authors are responsible for the information, ideas or opinions in their articles, and very often, these do not reflect the views of PunjabToday.net or other platforms of the group. Punjab Today does not assume any responsibility or liability for the views of authors whose work appears here.

_______________________________________________________________


ਪੜ੍ਹੋ  'ਪੰਜਾਬ ਟੂਡੇ' ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ :

ਟੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤਾਂ ਤੇ 'ਕੱਟ': ਸੱਚ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ


...ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਹੁੰਦੀ

 

ਜਨਾਬ, ਆਪਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ


ਨਵਜੋਤ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਅੱਖ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ


ਜੇ ਬਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਸੁਦੇਸ਼ 'ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?


ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੇ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ: ਅਰਾਲ ਸਾਗਰ


ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਇਨਸਾਨ; ਹਾਂਜੀ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਸੀ...


ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ

 

ਕਿਉਂ ਹਵਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਕੰਜਕਾਂ?

 

ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਪਿੰਜਰੇ 'ਚ ਬੰਦ ਮਾਸੂਮ ਬਾਲ?

 

ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ: ਬਲੀ ਦਾ ਬਕਰਾ ਕੌਣ?

 

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਨਾਮ 'ਅੱਛੇ ਦਿਨ'


ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਖੂਨ-ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?


ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ: ਆਓ ਦੂਸ਼ਣਬਾਜ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੱਲ ਸੋਚੀਏ

 

ਖਸਰੇ ਤੇ ਜਰਮਨ ਮੀਜ਼ਲਜ਼ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਟੀਕਾਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਤੱਥ ਤੇ ਹਕੀਕਤਾਂ

 

ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਤਲਵਾਰ?

 

ਨਾ ਸੁਧਰਨੇ ਬਾਬੇ ਤੇ ਨਾ ਸੁਧਰਨੇ ਲੋਕ

 

ਮਿਸ਼ਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੰਜਾਬ: ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਧੇਲਾ, ਕਰਦੀ ਮੇਲਾ-ਮੇਲਾ


ਬਲੈਕ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਪਰਥਸ਼ਾਇਰ: ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ


ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ: ਸਮੁੰਦਰੀ-ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ

 

ਹਿਰੋਸ਼ਿਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਦੀ ਦੁਖਦ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਘਟਨਾ


ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਦੀ ਵਰੇਗੰਢ 'ਤੇ ਲੱਡੂ, ਪੰਜ-ਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ - ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ


ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ - ਪਾਖੰਡ ਬੰਦ ਕਰੋ ਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ


ਕੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਡਿਗੀ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਸਕਣਗੇ?


ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਕੀ ਸੱਚ ਸੁਣਨਗੇ?


ਰੌਸ਼ਨ ਖ਼ਵਾਬ ਦਾ ਖ਼ਤ


ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅੱਗ

_______________________________________________________________






Comment

your name*

email address*

comments*
You may use these HTML tags:<p> <u> <i> <b> <strong> <del> <code> <hr> <em> <ul> <li> <ol> <span> <div>

verification code*
 







MOST VISITED
YOU MAY LIKE

TOPIC CLOUD

TAGS CLOUD

ARCHIVE




Copyright © 2016-2017










NEWS LETTER