ਸਾਹਿਤ

General

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ
15.12.18 - ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

1984 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨਵਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜੇਲ੍ਹ ਭਰੋ ਮੋਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਕਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਡੱਕਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਧੜਾਧੜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤਰਨਤਾਰਨ ਲਾਗਲੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੰਤਾ ਅਮਲੀ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਮੋਰਚੇ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਛੜਾ ਛਾਂਟ ਵਿਹਲੜ ਬੰਦਾ ਸੀ। ਨਸ਼ੇ-ਪੱਤੇ ਜੋਗਾ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਦਿਹਾੜੀ ਦੱਪਾ ਕਰ ਛੱਡਦਾ ਸੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ ਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਕੋਈ ਹੈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਤੇ ਦਾ ਆਟਾ ...
  


ਰੇਤ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ
ਕੈਮਰਾ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ
01.12.18 - ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ

ਇਹ ਦੁਨੀਆ, ਸਣੇ ਪੰਜਾਬ, ਰੇਤ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੇਤਾ ਹੀ ਰੇਤਾ। ਇਸ ਰੇਤ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਊਠ ਉਰਫ ਊਂਠ ਉਰਫ ਬੋਤਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਊਠ ਆਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਖੋਪੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਹਲਟ 'ਤੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਪਰ 70ਵੇਂਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਚੋਂ ਖਤਮ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੇਲੋੜੇ ਟਰੈਕਟਰ ਵੱਧਦੇ ਗਏ, ਊਠ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵੱਲ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਉੱਥੇ ਵੀ ਘੱਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੇਲਾ ਕਦੇ ਸਿਰਫ ਊਠਾਂ ਕਰਕੇ ਭਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਉੱਥੇ ਵੀ ਘੋੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਪਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਊਠ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਇਕ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ 'ਚੋਂ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਜੋਗੇ ਕਰ ...
  


ਦਰਾਰ
ਕਹਾਣੀ
10.11.18 - ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇੱਕ ਇੱਛਾਧਾਰੀ ਨਾਗ ਨਾਲ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਤਨੇਮ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਸੁਵੱਖਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਾਗਾ ਨਾਗ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿਆਲਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਬੀ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਨਾਗ ਨਿੱਘੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਸਿਲਸਲਾ ਕਈ ਸਾਲ ਨਿਰਵਿਘਨ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਨਾਗ ਦੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਕੱਟੀ ਗਈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਸ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਬਣ ਗਏ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਗ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਲੜਕੇ ਦੀ ਲਗਾਈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਨਾਗ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ...
  


ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ
ਕਹਾਣੀ
25.10.18 - ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

ਕੈਨੇਡਾ-ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇੰਡੀਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਬੰਦਾ ਉਸ ਵੱਲ ਘੱਟ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਅਟੈਚੀ ਵੱਲ ਵੱਧ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਾਦੂ ਦੀ ਪਿਟਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਗਿਫਟ ਜ਼ਰੂਰ ਨਿਕਲੇਗੀ।

ਕੈਨੇਡਾ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਕਿੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਡਾਲਰ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਖਿਲਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਚੁੱਕ ਲਵੋ। ਪਰ ਉਥੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੰਮ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਥਦੀਆਂ। ਬੱਚੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਔਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਗੋਡੇ-ਗੋਡੇ ਬਰਫ ਵਿੱਚ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।

ਕੈਨੇਡਾ-ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇੰਡੀਆ ਆਉਂਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੀ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੋਟੀਆਂ ਚੇਨਾਂ, ਕੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਕ-ਸੁੱਕ ਵਿਖਾ ਕੇ ਇੰਜ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਥੇ ਤਾਂ ...
  


ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ ਠੱਗਾਂ ਦੀਆਂ
ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ
14.09.18 - ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਬ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਢੀਠ ਕਿਸਮ ਦੇ ਠੱਗ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਠੱਗੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮਾਹਰ 'ਮਾਸਟਰ' ਸੀ।

ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਾਹ ਚੋਰਾਂ, ਡਾਕੂਆਂ, ਕਾਤਲਾਂ ਅਤੇ ਠੱਗਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਜਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਕਲਮੰਦ, ਸ਼ਾਤਰ, ਮਿੱਠ ਬੋਲੜੇ ਅਤੇ ਘਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਡਰਾ ਕੇ ਜਾਂ ਕੁੱਟ ਮਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਪ ਚੱਲ ਕੇ ਠੱਗ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਗੋਡੀਂ ਹੱਥ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਤੁੱਛ ਭੇਂਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।

ਠੱਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੋਟਾ ਕੜਾ ਅਤੇ 4-5 ਛਾਪਾਂ, ਹੱਥ ...
  



Load More
TOPIC

TAGS CLOUD
.

ARCHIVE


Copyright © 2016-2017










NEWS LETTER