ਵਿਚਾਰ
ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ: ਸਮੁੰਦਰੀ-ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ
- ਮੋਹੰਮਦ ਅਮਾਰ ਖਾਨ
ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ: ਸਮੁੰਦਰੀ-ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ



ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ 24 ਦਸੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਇੰਸ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਹਾਇਜੈਕ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਾਕਿਫ ਹੋਵੋਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਪਾਕ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਹਾਇਜੈਕ ਹੋਣ ਦਾ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਸੋਮਾਲੀਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਾਇਜੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਾਇਜੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਸਾਗਰ 'ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕ ਦੀ ਇਸ ਖਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਾਇਰੇਟਸ ਦੁਆਰਾ ਹਾਇਜੈਕ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਟੀ ਰਕਮ ਫਿਰੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਓ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਹਰ ਕੜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਨੇੜਿਓਂ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ:

ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੌਣ ਹਨ?
ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਰੋਟੀ, ਕੱਪੜਾ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਲਈ ਮਸ਼ੱਕਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਭੁੱਖਮਰੀ ਦਾ ਉੱਥੇ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਚਲਦੇ ਦਮ ਤੋਡ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਯੂ.ਐੱਨ. ਤੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਦੇ ਮਛੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੌਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤਿੰਨ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰੇ, ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਕਸਪਰਟ। ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੁੱਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ…
ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀਆਂ- ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਇਰੇਟਸ ਰੱਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਇੱਕ ਧਾਰਧਾਰ ਨੁਕੀਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ ਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਐਂਗਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੈ।

ਫਿਰ ਰੱਸੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਫਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਪਾਇਰੇਟਸ ਦਾ ਇੱਕ ਦਲ ਜਹਾਜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਕੁੱਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਸ਼ੱਕਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੇ ਹਾਂਗ-ਕਾਂਗ ਦਾ 'ਐੱਮਵੀ ਫਿਏਸਟੀ' ਨਾਮ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕ ਕਰਕੇ ਸਨਸਨੀ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਐੱਲ.ਜੀ.ਪੀ. ਗੈਸ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੇ ਛੱਡਣ ਲਈ 3,15,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ, ਲੇਕਿਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇਣੀ ਪਈ ਸੀ।

ਇਸ ਸਾਲ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਹਾਮਾਸ ਅਤੇ ਯੂ.ਐੱਸ. ਦੇ ਕਰੂਜ ਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਹਾਇਜੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਤਾਂ ਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਦੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦੁਾਰੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਪਾਇਰੇਟਸ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਐਵਾਰਡ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੇ ਯੂ.ਏ.ਈ., ਯੂ.ਐੱਸ.ਏ., ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ 'ਐੱਮ.ਵੀ. ਸਫ਼ੀਨਾ ਅਲ-ਬਰਸਰਾਤ' ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ 16 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਰੇਟਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖਰਾਬ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਅ ਮਹਿੰਗਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗਏ ਦਸਤੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੂੰ ਸਰੈਂਡਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।

ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਰਕਮ?
ਪਾਇਰੇਟਸ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ ਧਨਰਾਸ਼ੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰਚ ਕਿੱਥੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਾਲੀਆ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲਈ ਕੁੱਝ ਪਾਇਰੇਟਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ, ਕੰਮ-ਕਾਜ, ਸ਼ਾਦੀ-ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਨਵੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੇ ਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 150 ਮਿਲੀਅਨ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਰਕਮ ਵਸੂਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੇ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਡੇਢ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਰਕਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਇਰੇਟਸ ਇਸ ਰਕਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਰਕਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਮਰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ 'ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ'
ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਦੁਆਰਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਇਜੈਕਿੰਗ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਇਰੇਟਸ ਦੁਆਰਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਇਜੈਕ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਛਡਾਉਣ ਲਈ ਕਰੋਡ਼ਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾ ਬੀਮਾ, ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਤੈਨਾਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਤੱਕ ਰੱਖਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੋਰ ਲੰਬੇ ਰੂਟਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਿਊਲ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚ ਕਰ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਂਝ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੀ ਲੇਟੈਸਟ ਫਿਲਮ ਵੇਖੀ ਹੈ? ਕਮੈਂਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ।


(ਮੋਹੰਮਦ ਅਮਾਰ ਖਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ।
ਇਹ ਲੇਖ ਪਹਿਲਾਂ 'ਰੋਰ ਮੀਡੀਆ' 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ।)



Disclaimer : PunjabToday.net and other platforms of the Punjab Today group strive to include views and opinions from across the entire spectrum, but by no means do we agree with everything we publish. Our efforts and editorial choices consistently underscore our authors' right to the freedom of speech. However, it should be clear to all readers that individual authors are responsible for the information, ideas or opinions in their articles, and very often, these do not reflect the views of PunjabToday.net or other platforms of the group. Punjab Today does not assume any responsibility or liability for the views of authors whose work appears here.

_______________________________________________________________


ਪੜ੍ਹੋ  'ਪੰਜਾਬ ਟੂਡੇ' ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ :

DEATH EMBRACING LOGIC: Drugs in Punjab

 

ਟੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤਾਂ ਤੇ 'ਕੱਟ': ਸੱਚ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ

 

'ਕਿਥੇ ਹੈ ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ' ਜਿਸ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਏ?


ਜਨਾਬ, ਆਪਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ


ਨਵਜੋਤ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਅੱਖ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ


ਜੇ ਬਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਸੁਦੇਸ਼ 'ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?


ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੇ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ: ਅਰਾਲ ਸਾਗਰ


ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਇਨਸਾਨ; ਹਾਂਜੀ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਸੀ...


ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ

 

ਕਿਉਂ ਹਵਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਕੰਜਕਾਂ?

 

ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਪਿੰਜਰੇ 'ਚ ਬੰਦ ਮਾਸੂਮ ਬਾਲ?

 

ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ: ਬਲੀ ਦਾ ਬਕਰਾ ਕੌਣ?

 

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਨਾਮ 'ਅੱਛੇ ਦਿਨ'


ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਖੂਨ-ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?


ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ: ਆਓ ਦੂਸ਼ਣਬਾਜ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੱਲ ਸੋਚੀਏ

 

ਖਸਰੇ ਤੇ ਜਰਮਨ ਮੀਜ਼ਲਜ਼ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਟੀਕਾਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਤੱਥ ਤੇ ਹਕੀਕਤਾਂ

 

ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਤਲਵਾਰ?

 

ਨਾ ਸੁਧਰਨੇ ਬਾਬੇ ਤੇ ਨਾ ਸੁਧਰਨੇ ਲੋਕ

 

ਮਿਸ਼ਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੰਜਾਬ: ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਧੇਲਾ, ਕਰਦੀ ਮੇਲਾ-ਮੇਲਾ


ਬਲੈਕ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਪਰਥਸ਼ਾਇਰ: ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ

 

ਹਿਰੋਸ਼ਿਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਦੀ ਦੁਖਦ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਘਟਨਾ


ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਦੀ ਵਰੇਗੰਢ 'ਤੇ ਲੱਡੂ, ਪੰਜ-ਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ - ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ


ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ - ਪਾਖੰਡ ਬੰਦ ਕਰੋ ਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ


ਕੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਡਿਗੀ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਸਕਣਗੇ?


ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਕੀ ਸੱਚ ਸੁਣਨਗੇ?


ਰੌਸ਼ਨ ਖ਼ਵਾਬ ਦਾ ਖ਼ਤ


ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅੱਗ

_______________________________________________________________






Comment

your name*

email address*

comments*
You may use these HTML tags:<p> <u> <i> <b> <strong> <del> <code> <hr> <em> <ul> <li> <ol> <span> <div>

verification code*
 







MOST VISITED
YOU MAY LIKE

TOPIC CLOUD

TAGS CLOUD

ARCHIVE



Copyright © 2016-2017










NEWS LETTER