ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ
ਜਦੋਂ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ
- ਸ਼ੀਤਲ ਪੀ. ਸਿੰਘ
ਜਦੋਂ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ



ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਤੂਫ਼ਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸਬਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ 31 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.) ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਨ।

1987 ਵਿੱਚ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਬਾਲਾਸਾਹਬ ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਵਿਹੀਪ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਸਿੰਘਲ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਡਾਂਟ ਲਗਾਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਵਕਤ ਇੱਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਚਬੂਤਰੇ ਤੋਂ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ।
----------
'ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਸੱਚ' ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹੰਤ ਅਵੈਦਿਅਨਾਥ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬੱਚਾ ਮੰਦਿਰ ਬਣਵਾ ਦਿਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਵਨ (ਵਿਹਿਪ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ) ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਵੋਟ ਅਤੇ ਨੋਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।"
----------
ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਵਰਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਘਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 800 ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ 801ਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਅਸੀਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੂਪ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ। ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ ਦਾ ਹੀ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਡ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੇਵਰਸ ਦੀ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਿੰਘਲ ਖੁਦ ਹੈਰਤ 'ਚ ਪੈ ਗਏ ਸਨ।

ਦੇਵਰਸ ਅਤੇ ਸਿੰਘਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੈਰਤਅੰਗੇਜ਼ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।  ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਬਣੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਕਾਸ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸੰਯੋਜਕ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ। ਸ਼ੀਤਲਾ ਸਿੰਘ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਜਨ ਮੋਰਚਾ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ 'ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਸੱਚ' ਨਾਮਕ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੈ।

ਸ਼ੀਤਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 110 ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ ਕੇ.ਐੱਮ. ਸ਼ੁਗਰ ਮਿਲਸ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਚਾਲਕ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ। ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਵਿਹੀਪ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਵਿਸ਼ਣੂਹਰੀ ਡਾਲਮੀਆ ਲਈ ਕੁੱਝ ਕਾਗਜ਼ ਲੈਣ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਮੁੜ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਪਰ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਪੂਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।
----------
'ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਸੱਚ' ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੁਆਰਾ ਬਿਨਾਂ ਤੋੜੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
----------
ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 27 ਦਸੰਬਰ 1987 ਨੂੰ 'ਪਾਂਚਜਨਯ' ਅਤੇ 'ਆਰਗਨਾਈਜ਼ਰ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਛਪੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਮੰਦਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਦਿਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਵੀ ਬਣੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਦੇਵਰਸ ਕੋਲ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸਿੰਘਲ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਕੁੰਜ, ਝੰਡੇਵਾਲਾਨ ਸਥਿਤ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਤਲਬ ਕੀਤਾ।

ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸਿੰਘਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?" ਸਿੰਘਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣਾ ਅੰਦੋਲਨ ਤਾਂ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਲਈ ਹੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਰਸ ਸਿੰਘਲ 'ਤੇ ਬਿਫਰ ਪਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਕੀ ਘਾਹ ਚਰਨ ਚੱਲੀ ਗਈ ਹੈ?"

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਰਜਮਾਨ 'ਆਰਗਨਾਈਜ਼ਰ' ਅਤੇ 'ਪਾਂਚਜਨਯ' ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਛਪੀ ਸੀ। ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਖ਼ਬਰ  ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਿਹੀਪ ਦੇ ਹੀ ਲੋਕ ਸਨ। ਮਹੰਤ ਨ੍ਰਿਤਯਗੋਪਾਲ ਦਾਸ ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਨਿਆਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਮਹੰਸ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦਾਸ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਉੱਤੇ
ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾ ਸੈਯਦ ਸ਼ਹਾਬੁੱਦੀਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਕੋਈ ਚਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਸਾਲੇ 'ਮੁਸਲਿਮ ਇੰਡੀਆ' ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਠਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ।
----------
"ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 800 ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ 801ਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਅਸੀਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੂਪ 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ। ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।"
----------
ਸ਼ੀਤਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਸ਼ਹਾਬੁੱਦੀਨ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸੁਝਾਏ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਫੋਨ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਇਮਾਮ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬੁਖਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ। 'ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਸੱਚ' ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੁਆਰਾ ਬਿਨਾਂ ਤੋੜੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖਿਸਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਸਲਿਮ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲੇਮਾ (ਵਿਦਵਾਨਾਂ) ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਵੀ ਲਿਖੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤਤਕਾਲੀਨ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ  ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ- ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਰ ਬਹਾਦੁਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੱਤ ਤਿਵਾੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀ।

ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਇਸ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਰਥਕ ਬਣੇ ਮਹੰਤ ਅਵੈਦਿਅਨਾਥ, ਜੋ ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਦਰਅਸਲ ਮਹੰਤ ਪਰਮਹੰਸ, ਨ੍ਰਿਤਯਗੋਪਾਲ ਦਾਸ, ਜਸਟਿਸ ਦੇਵਕੀਨੰਦਨ ਅੱਗਰਵਾਲ, ਨਾਰਾਇਣਾਚਾਰੀ ਆਦਿ ਵਿਹੀਪ ਨੇਤਾ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਤੋਂ ਵੱਖ ਅਵੈਦਿਅਨਾਥ ਦੇ ਗੁਟ ਦੇ ਸਨ।

'ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਸੱਚ' ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹੰਤ ਅਵੈਦਿਅਨਾਥ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬੱਚਾ ਮੰਦਿਰ ਬਣਵਾ ਦਿਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਵਨ (ਵਿਹਿਪ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ) ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਵੋਟ ਅਤੇ ਨੋਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ, ਵਿਹੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਟ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਚਾਲ-ਢਾਲ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੰਦਿਰ ਨਾ ਬਣਨ ਦੇਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਲੱਭ ਲਿਆ
ਦੇਵਰਸ ਦੀ ਨਰਾਜਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਹੀਪ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਫੁੱਲ ਗਏ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਰਸ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਲੈਣ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਵਿਹੀਪ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਫਿਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 1988 ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸਿੰਘ ਵਾਮਪੰਥੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਹਨ ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1992 ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
----------
(ਇਹ ਲੇਖ ਪਹਿਲਾਂ  ਸਤਿਆਹਿੰਦੀ.ਕੌਮ 'ਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ।)

Disclaimer : PunjabToday.net and other platforms of the Punjab Today group strive to include views and opinions from across the entire spectrum, but by no means do we agree with everything we publish. Our efforts and editorial choices consistently underscore our authors' right to the freedom of speech. However, it should be clear to all readers that individual authors are responsible for the information, ideas or opinions in their articles, and very often, these do not reflect the views of PunjabToday.net or other platforms of the group. Punjab Today does not assume any responsibility or liability for the views of authors whose work appears here.

_______________________________________________________________


ਪੜ੍ਹੋ  'ਪੰਜਾਬ ਟੂਡੇ' ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਲੇਖ :

ਟੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤਾਂ ਤੇ 'ਕੱਟ': ਸੱਚ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ


...ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਹੁੰਦੀ

 

ਜਨਾਬ, ਆਪਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ


ਨਵਜੋਤ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਅੱਖ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ


ਜੇ ਬਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਸੁਦੇਸ਼ 'ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?


ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੇ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ: ਅਰਾਲ ਸਾਗਰ


ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਇਨਸਾਨ; ਹਾਂਜੀ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਸੀ...


ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ

 

ਕਿਉਂ ਹਵਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਕੰਜਕਾਂ?

 

ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਪਿੰਜਰੇ 'ਚ ਬੰਦ ਮਾਸੂਮ ਬਾਲ?

 

ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ: ਬਲੀ ਦਾ ਬਕਰਾ ਕੌਣ?

 

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਨਾਮ 'ਅੱਛੇ ਦਿਨ'


ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਖੂਨ-ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?


ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ: ਆਓ ਦੂਸ਼ਣਬਾਜ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹੱਲ ਸੋਚੀਏ

 

ਖਸਰੇ ਤੇ ਜਰਮਨ ਮੀਜ਼ਲਜ਼ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਟੀਕਾਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਤੱਥ ਤੇ ਹਕੀਕਤਾਂ

 

ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਤਲਵਾਰ?

 

ਨਾ ਸੁਧਰਨੇ ਬਾਬੇ ਤੇ ਨਾ ਸੁਧਰਨੇ ਲੋਕ

 

ਮਿਸ਼ਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੰਜਾਬ: ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਧੇਲਾ, ਕਰਦੀ ਮੇਲਾ-ਮੇਲਾ


ਬਲੈਕ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਪਰਥਸ਼ਾਇਰ: ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ


ਸੋਮਾਲੀਅਨ ਪਾਇਰੇਟਸ: ਸਮੁੰਦਰੀ-ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ

 

ਹਿਰੋਸ਼ਿਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਦੀ ਦੁਖਦ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਘਟਨਾ


ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਦੀ ਵਰੇਗੰਢ 'ਤੇ ਲੱਡੂ, ਪੰਜ-ਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ - ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ


ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ - ਪਾਖੰਡ ਬੰਦ ਕਰੋ ਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ


ਕੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਡਿਗੀ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਸਕਣਗੇ?


ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਕੀ ਸੱਚ ਸੁਣਨਗੇ?


ਰੌਸ਼ਨ ਖ਼ਵਾਬ ਦਾ ਖ਼ਤ


ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅੱਗ

_______________________________________________________________








Comment

your name*

email address*

comments*
You may use these HTML tags:<p> <u> <i> <b> <strong> <del> <code> <hr> <em> <ul> <li> <ol> <span> <div> <a> <img>

verification code*
 







MOST VISITED
YOU MAY LIKE

TOPIC CLOUD

TAGS CLOUD

ARCHIVE



Copyright © 2016-2017










NEWS LETTER